روز وحدت حوزه ودانشگاه امد و باز هم دوره همایش ها و نوشتن مقالات در این باره اغاز شده است. اما سوال ان است که این همه  نشست و مقاله چه قدر توانسته عملا به وحدت این دو نهاد اموزشی بیانجامد. این سوالی است که بازهم می تواند موضوع همایشی بی حاصل باشد اما نگارنده قصد دارد از زوایه ای جدید به مسئله حوزه و دانشگاه بپردازد.

امام راحل (ره) پس از پیروزی انقلاب اسلامی با توجه به اشرافی که نسبت به تحولات سیاسی-اجتماعی ایرانِ قبل و بعد از انقلاب اسلامی داشتند به اهمیت وحدت حوزه و دانشگاه پی برده، آن را طرح نمودند. گروه ها و انجمن هایی برای پیگیری موضوع تشکیل شد که برسی میزان موفقیت انها خود موضوع مقال دیگری است.


نگارنده معتقد است که وحدت این دو نهاد گرچه لازم و ضروری است اما نتوانسته در عرصه عمل موفق باشد. و دلیل عمده ان هم این است که مسئله وحدت این دو نهاد دغدغه ای سیاسی و حکومتی است و از پشتوانه اجتماعی و سیاسی نخبگان و مردم برخوردار نیست. وحدت حوزه و دانشگاه نتوانسته است به مسئله ای برای نخبگان تبدیل شود تا پیرامون ان واقعا هم اندیشی شود و راهکارهای کوتاه و بلند مدت برای رسیدن به ان تبیین و ارایه شود.

و همین نقطه ضعف عمده ی این طرح و ناتوانی ان است. امروزه اکثر نخبگان و دانش اموختگان این دو نهاد هیچ دغدغه ای نسبت به وحدت ندارند. هر دو به دنبال اهداف و منافع خودند. یکی به دنبال اموختن علوم دینی برای رسیدن به مرحله اجتهاد و صدور فتوا و رساله است و دیگری به دنبال اخذ مدرک و یافتن شغل برای تشکیل زندگی! این البته از اهمیت موضوع وحدت و لزوم آن نمی کاهد. سخن در ان است که مساله وحدت گرچه به درستی طرح شد اما در مرحله تبیین و اجرا، عقیم و ناتوان ماند. تنها اقدامی که در این زمینه هر سال برگذار می شود، نشست هایی است که معمولا نه جدی گرفته می شوند و نه نقطه نظرات جدید و بکری به گونه نشست ها ارائه می شود!

همانطور که گفته شد مهمترین علت این نوع برخورد همان «نگاه سیاسی و از بلا به پایینی» است که درمیان دانشگاهیان وجود دارد به گونه ای که مساله وحدت را مانیفست حکومت برای مهار دانشگاه می دانند لذا از ان استقبال نمی کنند. علل متعدد دیگری نیز وجود دارد که نگارنده در صدد اشاره به انان نیست. حوزویان نیز برنامه و عملکرد مطلوب و مدوّنی در این زمینه نداشته اند. انان تنها به اعزام روحانیون برای اقامه نماز جماعت و تدریس معارف اسلامی در دانشگاه بسنده کرده اند.

باری! مساله وحدت این دو نهاد گرچه به درستی مطرح شد اما در ادامه نتوانست به نتیجه مطلوبی منجر شود. نگارنده معتقد است سیر رایج حوزه های علمیه و دانشگاهها مطلوب نبوده و هر روز بر دوری بیش از پیش این دو نهاد افزوده می شود و اگر راهکار مناسبی برای تقریب این دو نهاد نخبه پرور اندیشیده نشود در اینده نزدیک شاهد شکافی میان نخبگان اجتماعی سیاسی اینده خواهیم بود که پیامدهای ناگوار بسیاری را به دنبال خواهد داشت.